A DĔVĔJNA CUMMÈDIĔ
NDJALÈTTĔ FRANNĔNÈJSĔ
dë Gianni Latronico
CÀNDĔ 14° DÙ MBÌĔRNĔ

1 Dätë ca la carëtätë dù lùëkë dë nàshëtë
2 më tucquò u còrë accugghìbb chìëd frùnn
3 e lë rrënnìbb a ccùdë ca jérë éggjà sparëjtë
4 Po’ vënìmmë a la fëjnë andò së sëpärë
5 u sëcònd ggëròwnë dàw tèrzë e andò
6 së vèjtë d’a ggjustìzzjë l’arta terrìbbëlë
7 Pë mmìgghjë manëfëstäj lë còwsë nòvë
8 dëjk k’arrëvàmm ndò na chjäna sabbjòws
9 ca dàw lìëtt sùw ognè cchjàndë allundänë
10 A duluròwsa sèlvë lë fäscë da ghërlàndë
11 attùrnë cùmë u fùëssë trìst a jjèddë
12 e cquä fërmàmmë lë pàssë rasénd rasénd
13 U pavëménd jérë dë rèjna fëjnë e jjëròssë
14 nòn cèrt dë n’òta manérë fàttë da kèdë
15 ca fòw travërsätë da lë pìëtë dë Catòwnë
16 O mënnétt dë Ddëj quànd tùë dìgghja
17 jéss tëmëwtë da cìnga rjèshë a lléscë
18 ccè ccà fòw chjärë a l’òcchjërë mèjë
19 Dë jànëm a l’anëwtë vëdìbbë na morr
20 ca chjangìvënë tùttë assä misëraménd
21 e pparëj mëjsë a llòrë na dëvèrsa lèggë
22 Dë pànz a l’àrjë stëja ndèrr anghëwna ggénd
23 anguàlkè jjëwn s’assëttävë tutt’accugghjëwtë
24 e anguàlkè jjàldrë së në scëja condinuaménd
25 Kèdë ca së në scëj attùrnë jérë cchjù assäj
26 e ckèda cchjù ppìckë ca stëja sott a lë turmìënd
27 ma cchjù àw dëlòwrë tënëj la lègna lògnë
28 Sòwp a ttùtt u sabbjòwnë chjänë chjänë
29 chjuwìvënë dë fùëkë fascéddë jërànnë
30 cùmë dë nèjvë sòwpë a l’Alpë sénza vìënd
31 Cùm Alëssàndrë andò kìëdë vànnë càllë
32 dë l’Indjë dètt vambalénz sòwp u sëw stùëlë
33 cadëjë fìttë fìttë affìgnà ‘ndèrrë
34 e ppë ckìëss pruvvëdètt a stambëshä u sùëlë
35 kë lë sëwa shämë dassë ca lu vapòwrë
36 mìgghjë së squagghjàssë mèndrë jéra sëwlë
37 dassë shënnëj kèd atèrna vräscë fërvéndë
38 k’appëzzëcävë la rèjnë cùmë fäscë l’èskë
39 sott’a fuquàgnë a rradduppjäj u dëlòwrë
40 Sénzë dë n’abbìëndë mä jérë la trèskë
41 dë lë mìsërë mänë da cquä e da ddä
42 scutulànnë da lòrë la nòvë arsëwrë
43 Accumënzàbbë: “Wé u mèstrë tù ca vìngë
44 tùttë lë còwsë ma nò lë dëmmònjë tuëstë
45 ca jàcchj a la trasëwt e a l’assëwt dë la pòrt
46 cë jé ccùdë jërànnë ca pärë dë nòn curàrsë
47 dù fùëkë e ssë në stä dëspëttëwsë e stùërt
48 màngh cë lë vambalénz no lu tucquàssën?”
49 E ccùdë stèssë ca tànn së n’addunòw
50 ca jë addumannävë àw dëwkë dë jìdd

51 jërdòw: “Cùm jèr vëjv dassë sò dda mùërt
52 Cë Gjòv së la pìgghj cù fërrär sëw dàw quäl
53 arrabbjätë pëgghjòw la sajétta pëzzëwtë
54 da la quälë avìbb mazzëtë l’ùtëmë jùërn
55 o cë jìdd ammënàzz l’òldë a mòrr a mòrr
56 sòp’a fuquàgna gnuruquätë dë Mongibèllë
57 jërdànn: ”Bbùën Vulcänë ajjëwt ajjëwtë!”
58 Dassë cùmë facètt à bbattàgljë dë Flècrë
59 ca më sajëttòw kë ttùttë la fòrza sòwë
60 no nnë putëj avè mënnétt allècrë”
61 Tànn u dëwkë mëj avètt a parlä a ffòrz
62 tànd ca jë no l’érë sëndëwtë mä ssë fòrt
63 “O Capanéj vìstë ca nòn s’abbàshë
64 a supèrbja tòw tù vìën punëjt cchjù assä
65 nëshëwn martìrjë a l’ënfòrë dà rabbja tòw
66 sarëj a la fùrja tòw dëlòwrë cchjù adàttë”
67 Pò së rëvols a mmë kë pparòlë cchjù ccàlm
68 dëcénn: “Cùdë fòw jëwnë dë lë séttë rréjë
69 k’assëdjòrn a Ttébë k’avètt e jjävë angòrë
70 sdègnë dë Ddëj e ppëcké pärë ca l’apprézz
71 ma cùmë jë lë dëcìbb a jjìdd lë sùa dëspìëtt
72 sò àw pìëtt sëw frèggë cchjù ddègnë dë jìdd
73 Mò vìënëmë drétë e stàtt attìënd a nnò mètt
74 angòrë lë pìëtë andò la rèjna cuscéndë
75 ma tìënëlë sémb cchjù vvëcëjn àw vòsk
76 Cìttë cìttë arrëvàmm pròpjë ddä andò jéss
77 dafòrë dë la sèlvë na jumärë zënènnë
78 ca u rùssë dù sàgnë angòrë më ‘ngrapìccë
79 Cùmë da Bulëcänë jéssë nu rushìëdd
80 ca së spàrtënë pò fra lòrë lë pëccatrëjscë
81 dassë së në scëja cùdë andò la rèjnë
82 u fùnnë e ttùtt’e ddëw lë fiànghë
83 jérn fàtt da pétrë kë lë spònd da na vànn
84 pë ckìëss m’addunàbb ca ddä jér u passàgg
85 “Fra tùtt ccè cca jë t’égghj addëmusträtë
86 dòpp ca nëw trasìmm andò la pòrtë
87 k’a trasëwtë k’à nnëshëwn vénë nëjätë
88 e ddë ssa còwsë tëw nòn të në sì addunätë
89 cùmë fìgnë jé ‘mburtànd ssù rushìëddë
90 ca sòp’a jjìdd fäscë murëj tùttë lë vàmbë”
91 Kìëssë fòrnë lë paròlë dù dëwkë mëjë
92 e ppë ckìëss jë u prëjàbb dë suddësfàrmë
93 cùdu vulëjscë ca m’érë fàtt dassë vënëj
94 “Mmìënz àw mär ‘ngé nnù pajëjsë wàstätë”
95 dëcètt jìdd tànn – ca së chjämë Crèjtë
96 e sòttë u règnë sëw ngë fòw u sèquël d’òwr
97 ddä ‘ngé nna mundàgnë ca fòw ggjà rrìckë
98 d’àcquë e ddë frùnn ca së chjämë Jëjtë:
99 mò jé dësìërt cumè nna còwsa vécchjë

100 Réj a prëscèlsë eggjä pë nnäca fëdätë
101 dù fìgghjë sëw p’ascònnërlë mìgghjë
102 quànn cùdë chjangëj facëja fä u fracàssë
103 Ndòw mòntë stä nu vécchjë jërànn assä
104 ca ténë aggërätë lë spàddë vèrsë Damjätë
105 e wwàrd a Rròm cumè ndò nu spècchjë
106 A cäpa sòw jé ffàttë d’òwrë fëjnë e
107 d’argìëndë chjärë sò lë vràzz e u pìëtt
108 pò e ddë räma ròssë affìgn àw fërcòwnë
109 da ddä a ssòttë jé tùttë dë fìërr shèldë
110 shkìtt ca ténë u pétë déstrë dë tèrra còttë
111 e stä appuggjät cchjù sòp a ccùss k’à l’òldë
112 Ognè vvànnë fòrë dë l’òwrë jé rròttë
113 da nu përtëwsë ca scjòrscë làcrëmë
114 k’accugghjëwtë furèscënë kèda jëròttë
115 A lora purtätë ‘ndò sta vàddë së dëròccë:
116 fàscënë Akërònd e Stìggë e Fleggëtòndë
117 pò së në vònnë sòtt pë ckèssa strètta dòccë
118 affign a ddä ndò cchjù së smòndë:
119 fàscënë Còscëtë e ccë jé ccùdu stàgnë
120 Pò të n’addunäj ma cquä nòn së càndë”
121 E jjë lë dëcìbbë a jjìdd: ”Cë sta jumärë
122 së në shènnë cquä dàw mùnn nùëstrë
123 pëcké n’appärë a ccùssu lëmëtòwnë?”
124 E jjìdd a mmë:”Tù sä ca u pùnd jé tùnn
125 e affìgnë ca tëw sì vvënëwtë assäjë
126 a ssënìstrë shënnénn abbàsh ‘nfùnn
127 nòn sì aggërätë angòrë tùtt u cìërchjë
128 pë ckìëss cë t’apparìsh n’òta còwsa nòv
129 nòn t’ha fä maravìgghj cchjù ddë tàndë
130 E jjë angòrë:”Wé u mèstr andò së jàcchjë
131 Flègëtònd e Létè ca dë jëwn nòn dëjsh nùdd
132 e dë l’òld dëjsh ca vénë fàtt da ssa chjuvëwt”
133 “Cèrt ca në pjäshë pë tùtt ccè k’addumànnë-
134 rëspunnètt - ma l’àcqua ròssë ca fèrvë
135 n’avëja rësòlvë almèjnë jëwnë ca më fäj
136 Létè tù l’ha vëdèj fòrë da ssù fùëssë
137 àw pùnd andò vònnë l’ànëmë a llavàrsë
138 quànn la còlpë pëndëjtë jé përdunätë
139 Pò dëcètt:”Oramäj jé ttìëmb dë scustàrsë
140 dàw vòsk e ttù cìërkë dë vënìrmë drétë
141 fàscën da strätë i lëmëtëwnë ca sò jàrsë
142 e ssòp a llòrë ognè vvàmbë së stëwtë
