A DËVËJNA CUMMÈDIË
’NDJALÈTT Ë FRANNËNÈJSË
dë Gianni Latronico
CÀNDĔ XIX DÙ ‘MBÌËRN 
 
1. O Sëmòwn mäk e tùtt vëw pòvrë mascjärë
2. ca lë còwsë dë Ddëj shkìtt kë lë bbùënë
3. hònna jéssë rësërvätë e vvëw rapäscë
4. kë jjòwrë e argìëndë facëjtë a cambjamèrcë
5. nòn cunvìënë ca kë vvëw sònë la tròmbë
6. vìstë ca vëw andò la tèrza bbòlgë stätë
7. Eggjä a kedd’òlda tòmbë nëw jìërmë
8. ‘nghjanät sòwp a ckèda vànn dù scùëgghjë
9. k’arrëjv a ppjòmbë ajjàld mmìënz àw fùëss
10. Oj sòmma sapjénzë quànd’è jjërànnë l’àrtë
11. ca mùëstr ‘ngìël ‘ndèrr e ndòw mälë mùnn
12. quànd gjust u vërtëwt tëw assègnë lë pénë!
13. Jë vëdìbbë lùëgnë lë còstë e ‘ndow fùnnë
14. a pétra gnuruquätë chèjnë dë përtëwsë
15. dë nù llàrjë tùttë e ognëwnë jéra tùnnë
16. Nò mmë parìënë cchjù jërànnë o zënìnnë
17. dë kìëd ca sò ‘ndòw mëj bèl Sàn Gjuwànn
18. kìëdë puzzìëttë fàttë kë ccë avëja vattëscjä
19. jëwnë dë kìëssë anguàlkè jjànnë addrétë
20. rumbìbb jë pë jjëwn ca dajìndr stja nëcànn
21. e ccùss sëja d’asèmbjë kë ccë s’ëngànnë
22. Fòrë da la vòck a ognè jjëwnë supërchjävë
23. dë nuëpëccatòwrë lë pìëtë e ddë lë jàmmë
24. affìgn àw scënùcchjë e l’òld stëja dajìndrë
25. Tùttè ddò lë chjànd jérn a tùtt appëzzëcätë
26. dassë fòrtë i gjundëwrë mënàvënë vàmbë
27. k’avrìënë tùttë stòrtë stràmbë e spëzzätë
28. Cumè la vambalnzë dë lë còwsë jëràssë
29. së mòvë shkìtt sòwp a la chjäna strémë
30. dassë jérë ddä da lë calcàgnë a lë pòndë
31. “U mèstrë cë jé ccùdë ca s’ënghëjétë
32. scalgjànn cchjù dë tùtt i cumbàgnë sëw?-
33. dëcìbb jë – kë nnà vàmba cchjù rròssë?”
34. E jìdd a mmë: “Cë tù vùë ca jë të pòrtë
35. ddà bbàsh kë cchèda rëjp ca ngé dasòtt
36. da jìdd hà sapè dë sè stèss e dì tùërtë sëw”
37. E jë: “Kë mmè jé bèll ccè ccà a të të pjäscë
38. tù sì u sëgnòwr e säj ca jë nò mmë sëpärë
39. dàw tëwa vulèj e ssäj ccè ccà jr nòn dëjkë”
40. Tànn vënìmm ajjàld sòwp a l’àrgën quàrt
41. aggëràmm e shënnìmm à mäna mangëjnë
42. ddässòttë ndòw fùnn sfuracchjätë e strìttë
43. u mèstr bùën nò mm’ér angòr dàw fjàngh
44. spunnëwt ca sùbbët m’accustòw àw fùëss
45. dë kùdë ca dassë chjangëj pë la jàmmë

46. “O cìnga sì ssì tëw ca të në stäj capësòttë
47. jàlma trìstë cumè nnu pälë tùtt ‘nzaccätë-
48. accumënzàbb a ddëjscë-cë pùët pàrlëmë”
49. Jë stëj cum u frätë ca stä cumbëssànnë
50. àw pèrfëd assassëjnë ca sténn cäpë sòttë
51. u chjäm arrét kë ffä tardä la pròpja mòrtë
52. E jjìdd jërdòw: “Sì eggjä arrëvätë cquä
53. stä ggjä cquä ddrìttë oj Bbunëfàzzië?
54. Dë parècchjë jànnë m’hà ngannät u scrìtt
55. Të sì ggjä sazzjätë d’arrubbä la rròbbë
56. pà quälë nòn të spamëndàst dë ëngànnä
57. a la bbèlla fèmmën e pò dë fàrnë strazzjë”
58. Jë dëvëndàbb cumè ccë réstë ngjutëwtë
59. sénza capìsh nnè rëspòstë e nnè këmbòst
60. e quäsë scurnätë nòn säpë cchjù rëspònn
61. Tànn Vërgìljë dëcètt:”Ll’hà dëjscë sùbbët
62. “Jë nò ssò nòn sònd cùdë ca tëw crëjtë”
63. E jjë lë rëspunnìbb cum më fòw jurdunät
64. Pë kìëss u spìrd sturcètt tuttè dëw lë pìëtë
65. pò suspèrànn kë nnà vowscja chjangéndë
66. dëcètt:”Dùnghë ccè të rëvùëlgë affä a më?
67. Cë dë sapè cë sò jë t’ëmbòrt dassë ttàndë
68. e ttë sì prëcëpëtätë a vvënëj affìgn a mmë
69. hà sapèj ca jë vëstìbbë ù màndë jërànnë
70. e avveéraménd fùbb fìgghjë dë l’Orsëjnë
71. dassë ‘ngùrdë kë ffä avanzä a l’Orsèttë
72. ca ddä ndò la rròbb e cquä ndò la bòrzë
73. Sott’a la cäpa mèj sò tùttë l’òldë tërätë
74. ca më prëcëdèrn cquä facénn i sëgnëwr
75. kë la cafòrchjë dë kèssa pétra chjàttë
76. Ddä ssòttë agghj azzuppä fìgnë jë quànn
77. add arrëvä cùdë ca jë crëdëj ca tù fùssë
78. quànn jë të facibb a shullìscëta dumàndë
79. ma cchjù jé u tìëmb ca më cuscìbb lë pìët
80. e cca sò stätë dassë sòttë ca sòwpë
81. ca jìdd nò addà stä chjandätë kì pìët rùss
82. dòpë jìdd addà vënë dë cchjù brùtt jòprë
83. vèrsë punéndë nu pastòwr sénza lèggë
84. dassë da cumugghjäj a mmëj e a jjìddë
85. Addà jéss nu nùëv Gjasòn dë cë së léscë
86. ndé Maccabéj cùmë cùdë fòw clëméndë
87. u rrj sëw addà jéss a jjìdd u rré dë Fràngë
88. Ssàccë cë jë cquä m’azzardàbb assä
89. a rrëspònnërlë a jjìddë dë ssà manérë:
90. “Kë pjacèjrë m’ha dëjscë ccè tësòwr vòlz
91. u Sëgnòwrë nùëstr prëjm da Sànd Pìëtrë
92. quànnë lë purscèttë lë chjäv ‘ndò lë mänë
93. Cèrtë lë dëscèttë shkìtt“Vìënëm apprìëss”

94. Nnè Pìëtrë e nnè l’òldë luwòrn a Mattëjë
95. jòwrë e argìëndë quànnë fòw prëshèldë
96. àw pòst ca përdètt kèdd ànëma dannätë
97. e mmò bén të stä ca tù sì bbèn punëjtë
98. e wwarda bbénë a lu mälë luwätë sòldë
99. ca të facètt jéss còndr a Ccàrl ardëjtë
100.E cë nòn fùssë k’angòrë mù prujbbìshë
101.a rëvërénz ca jë pòrt a lë sòmmë chjävë
102.ca tù tënìstë andò la vëjta allècrë
103.jë avëj ajjusä paròl angòr cchjù jërävë
104.ca l’avarìzzja vòstr angòrë u mùnn attrìst
105.sprufunnànn lë bùënë e sullëvànn lë trìst
106.Dë vëw pastëwr s’addunòw u Vangëlìst
107.quànn kèd ca stä asséttätë sòp a l’àcquë
108.fòw vìstë dë fäj lë puttanìzzjë kë lë rréj
109.kèdë ca nashèttë kë lë séttë cëpë
110.e dda lë déscë còrn avètt argumìëndë
111.affìgn ca rëstòw fëdèjlë àw marëjtë sëw
112.Vë sëjtë fàtt a Ddëj d’òwr e d’argìëndë
113.e ccé dëffërénz ngé ndra vù e l’idolàtrë
114.cë nò ca lòrë jëwn e vvù n’aurät cìënd?
115.Aj Custandëjn dë quànda mälë fòë màtrë
116.nò a cunvërsjòwnë tòw ma kèda dòtë
117.ca da tèj pëgghjòw u prëjmë rìck pàtrë”
118.Eomméndr jë lë candävë kìëdë nòtë
119.o kë l’ëjrë o kà cushjénz ca lë rëmurdëj
120.fòrt trävë càlgë kì dò lë chjànd dëlë pìët
121.Crèjt ca ssà còwsë àw dëwk mëj pjacèss
122.kë nnà fàccja cundénd sémb stëj a ssénd
123.u dòlgë sùënë dë tùtt i paròlë ca jë dëcëj
124.Kë ttùtt’e ddò lë vràzzë më pëgghjòw
125.e dòpp ca më fòw strëngjëwtë àw pìëttë
126.nghjanòw kë la strätë ndò jéra shënnëwt
127.nnè së stangòw d’avèrm a ssè stèss strìtt
128.affìgn ca më purtòw sòwp u cìëlë dë l’àrk
129.ca dàw quàrt àw quìnd lèmët jé ttragìtë
130.Cquä chjänë chjänëappuggjòw u càrëkë
131.dòlgë kë ccùdu scùëgghjë jùnd e jjìërtë
132.ca sarëj pë lë cräpë nu chjùmm assä tùëst
131.Da ddä n’òta vàddë nnànz a më së japrètt